โลกไซเบอร์ นั้นแม้ด้านหนึ่งจะมีประโยชน์มากมายเพียงใด แต่ในทางกลับกันก็อาจส่งผลร้ายหรือแฝงภัยในรูปแบบต่างๆ จนส่งผลกับเด็กได้โดยไม่รู้ตัว ผศ.ดร.วิมลทิพย์ มุสิกพันธ์ รองผู้อำนวยการฝ่ายบริการวิชาการ จากสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งได้ศึกษางานวิจัยเรื่องการใช้อินเทอร์เน็ตในวัยเด็ก ตลอดจนระบบการศึกษาที่มีประสิทธิภาพจากหลายประเทศ เช่น ญี่ปุ่น สิงคโปร์ และฟินแลนด์ แนะนำว่าพ่อแม่ควรสร้างภูมิคุ้มกันไซเบอร์ให้แก่ลูกตามวัยต่างๆ ซึ่งแบ่งออกได้เป็น 3 ช่วงวัย ดังนี้

ปกป้องลูกรัก วิธีสร้างภูมิคุ้มกันให้ลูกใน โลกไซเบอร์

วัย 0 – 6 ปี: ให้ลูกห่างจากแก็ดเจ็ตทุกชนิด

ตามหลักการแล้ว เด็กในวัยนี้ไม่ควรจะยุ่งกับอุปกรณ์เทคโนโลยีทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นสมาร์ทโฟน แท็บเล็ต คอมพิวเตอร์ หรือแม้แต่โทรทัศน์ เพราะภาพในหน้าจอเป็นภาพเคลื่อนไหวที่มีความเร็วต่อวินาทีมากเกินกว่านัยน์ตาจะรับได้ ซึ่งมีงานวิจัยทั่วโลกว่าการเพ่งหน้าจอเหล่านี้จะทำให้เด็กสมาธิสั้น เพราะฉะนั้นการที่เด็กวัยแรกเกิดจนถึง 6 ขวบดูทีวี หรือเล่นมือถือ จึงเป็นเรื่องที่ผิดหลักการอย่างสิ้นเชิง

เด็กวัยนี้ควรได้เล่นแบบ “ฟรีเพลย์” ให้เด็กได้เล่นสนุกอย่างมีอิสระ ได้ทำกิจกรรมที่ใช้ประสาทสัมผัสและร่างกายทุกส่วน โดยเฉพาะมืออย่างเต็มที่ เช่น ปั้นดิน เล่นทราย วิ่งในสนาม เพื่อส่งเสริมพัฒนาการของร่างกายได้เต็มที่

ปกป้องลูกรัก วิธีสร้างภูมิคุ้มกันให้ลูกใน โลกไซเบอร์

วัย 7 – 12 ปี: เน้นวิชาชีวิตและการเข้าสังคม

ระยะ 7 – 9 ปี พ่อแม่ยังไม่ต้องหยิบยื่นแก็ดเจ็ตให้ลูก แต่ควรจะผลักให้ลูกออกไปเล่นกับเพื่อน ออกไปมีกิจกรรมนอกบ้าน ให้เด็กๆ ได้เล่นกัน บางคนพาลูกไปเล่นดนตรีหรือไปเดินป่า เรียนรู้ธรรมชาติ เพราะเด็กจำทุกอย่างเป็นภาพ ไม่ใช่จำตัวหนังสือ พ่อแม่มีหน้าที่ใส่คลังภาพที่เกิดจากกิจกรรมต่างๆ เข้าไปให้มากที่สุดเพื่อให้ลูกสะสมคลังภาพในความทรงจำมากที่สุด เพื่อโตไปเขาจะได้เลือกคลังภาพออกมาใช้ในชีวิต ซึ่งมีประโยชน์กว่าการนั่งเรียน นั่งเล่นอยู่ในห้องสี่เหลี่ยม

เมื่อถึงวัย 10 – 12 ลูกจะเข้าหาอินเทอร์เน็ตและแก็ดเจ็ตต่างๆ ไปเองจากสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน จากเพื่อนๆ แต่ไม่ได้เกิดจากพ่อแม่ยัดเยียดให้ ทำให้เป็นความสนใจที่เกิดขึ้นไปตามวัย พ่อแม่ไม่ต้องห้าม แต่ให้เน้นจัดกิจกรรมให้ลูกเป็นหลัก ให้ลูกมีเวลาออกไปวิ่งเล่นมากกว่าจะโฟกัสกับการเล่นอินเทอร์เน็ต

ปกป้องลูกรัก วิธีสร้างภูมิคุ้มกันให้ลูกใน โลกไซเบอร์

วัย 13 ปีเป็นต้นไป: ตั้งเวลาท่องโลกอินเทอร์เน็ต

เด็กในวัยนี้จะกีดกั้นดูแลการใช้อินเทอร์เน็ต และ โลกไซเบอร์ ยาก เพราะลูกจะเข้าหาสิ่งเหล่านี้เองจากสิ่งแวดล้อมรอบตัว ประกอบกับเป็นช่วงที่ลูกเริ่มห่างพ่อแม่ไปมีสังคมเพื่อนตามธรรมชาติ แต่ภูมิคุ้มกันที่พ่อแม่สร้างมาโดยตลอดจะช่วยประคองลูกให้ใช้อินเทอร์เน็ตอย่างมีสติ แต่อยากฝากข้อคิดไว้ว่า คอมพิวเตอร์เป็นเพียงเครื่องมืออำนวยความสะดวก เป็นสิ่งที่เข้ามาหาเราไม่ต่างจากสิ่งอื่นๆ ต่อให้เปลี่ยนจากไซเบอร์เป็นเรื่องอื่นก็ทำอะไรไม่ได้ ตราบเท่าที่เราสร้างความแข็งของคนเอาไว้

แต่ถ้าในรายที่มีปัญหา พ่อแม่อย่าหักดิบด้วยการริบมือถือหรือห้ามเล่น แต่ควรจะหาเวลาอยู่กับลูกให้มากขึ้น พูดคุย ทำกิจกรรมอื่นร่วมกับลูก และตั้งกฎกติกาชัดเจน อาจเริ่มจากการตั้งกฎว่าจะให้ลูกเล่นมือถือ 30 นาทีต่อเมื่อเขาทำการบ้าน หรือทำสิ่งนั้นๆ เสร็จแล้ว เมื่อลูกรู้จักอดทนอดกลั้น พ่อแม่จึงค่อยๆ เพิ่มเวลามากขึ้น จากที่อนุญาต 30 นาทีก็เป็น 1 ชั่วโมง เป็นต้น อย่าหักดิบเพราะเด็กที่ไม่มีภูมิคุ้มกันจะดื้อแล้วต่อต้านพ่อแม่

Powered by HELLO! Education