ประเทศฟินแลนด์เป็นประเทศที่ได้ชื่อว่ามีระบบการศึกษาที่ดีที่สุดในโลก พิสูจน์ได้จากการที่เด็กชาวฟินนิชทุกคนเรียนรู้ว่า อย่าปฏิเสธเทคโนโลยี และได้รับการศึกษาผ่านการเล่น (Phenomenon Based Learning) จึงสามารถเรียนรู้ได้อย่างเต็มศักยภาพ และหนึ่งในผลพวงของระบบการศึกษาดีๆ แบบนี้ ก็คือผู้หญิงตัวเล็กๆ กับผมหน้าม้า ยามที่ฉีกยิ้มกว้างนัยน์ตาเธอยิ้มไปด้วย บอกให้รู้ว่าเป็นคนอารมณ์ดี

เราได้พบสาวเฮลซิงกิผู้นี้ที่งานเลี้ยงน้ำชาในทำเนียบทูตฟินแลนด์ประจำประเทศไทย Linda Liukas วัยสามสิบกว่าแต่ดูอ่อนกว่าวัยมากนัก เธอเป็นที่รู้จักจากการเป็นผู้ก่อตั้ง Rails Girls ซึ่งสอนการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์พื้นฐานให้กับเด็กสาวใน 270 เมืองทั่วโลก และต่อมาได้ใช้ทักษะนี้ในการเขียนและวาดภาพหนังสือเด็กที่เธอตั้งชื่อว่า Hello Ruby และประสบความสำเร็จมากมาย ได้รับการแปลมากถึง 28 ภาษา

ล่าสุดเธอเพิ่งคว้ารางวัล Design Intelligence Gold  Award ที่ประเทศจีน และได้รับเชิญไปบรรยายยังประเทศต่างๆแทบจะทั่วโลก จนได้รับสมญานามว่าปิ๊ปปี้ ถุงเท้ายาวแห่งโลกเทคโนโลยี ซึ่งนับเป็นความท้าทายอันยิ่งใหญ่สำหรับคนที่ศึกษาเรื่องคอมพิวเตอร์ที่พยายามทำให้เด็ก 6 ขวบเข้าใจภาษาคอมพิวเตอร์ (Coding) ที่ซับซ้อนได้

เริ่มจากความเบื่อ “เมื่อ 5 ปีก่อนระหว่างที่ฉันเรียนอยู่ Stanford University และศึกษาการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ให้ตัวเอง แต่กลับพบว่าตำราเหล่านี้ทั้งน่าเบื่อ ไม่น่าอ่าน ไม่มีสีสัน ก็เลยจุดประกายให้ฉันอยากทำให้เด็ก 6 ขวบเข้าใจเรื่องซับซ้อนแบบนี้ บังเอิญว่าโปรแกรมที่ฉันฝึกในตอนนั้นชื่อ Ruby เลยเขียนและวาดภาพประกอบหนังสือเด็กขึ้นมาให้ชื่อว่า Hello Ruby”

มาเป็นชุด “เล่มแรกเป็นเรื่องของวิทยาศาสตร์เชิงคอมพิวเตอร์ ภาษาคอมพิวเตอร์ วิธีคิดของนักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ เล่มที่ 2 เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ฮาร์ดแวร์ เล่มที่ 3 ฉันเขียนเรื่องอินเทอร์เน็ท และเล่มล่าสุดที่ยังไม่ตีพิมพ์เกี่ยวกับ AI และ Machine Learning เหตุผลที่ฉันเลือกผูกเรื่องขึ้นมา เพราะฉันคิดว่าการผูกเรื่องเป็นพื้นฐานการเรียนรู้ทักษะใหม่ที่ดีที่สุด และยังเหมาะสำหรับเด็กอีกด้วย”

การศึกษาเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับระบอบประชาธิปไตย “ที่ผ่านมาฉันได้ร่วมงานกับหน่วยงานการศึกษาที่นิวยอร์ก เมลเบิร์น วิคตอเรีย โตเกียว เฮลซิงกิ ช่วยให้ไอเดียคุณครูที่สอนเรื่องคอมพิวเตอร์ได้อย่างกล้าหาญมากขึ้น และรู้ศักยภาพของตัวเองมากขึ้น เมื่อสัปดาห์ก่อนฉันได้เข้าพบประธานาธิบดีฟินแลนด์ รัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทย หน่วยงานความมั่นคง และกรมตำรวจ ทำให้ฉันสงสัยว่าเรามานั่งตรงนี้ได้ยังไง คนที่นั่งข้างฉันสะกิดบอกให้ฉันรู้ว่า ที่ฉันมาอยู่ตรงนี้ได้เพราะการศึกษาเป็นหนึ่งในพื้นฐานสำคัญที่สุดสำหรับระบอบประชาธิปไตย”

เฟมินิสต์ตัวน้อย “ฉันไม่ได้เขียนเพื่อให้เด็กผู้หญิงอ่านเท่านั้น สิ่งที่ฉันภูมิใจที่สุดก็ตอนไปญี่ปุ่น แล้วฉันถามเด็กๆว่าชอบตัวละครไหนมากที่สุด มีเด็กผู้ชายตัวเล็กๆชาวญี่ปุ่นชี้ที่รูบี้ ทำให้ฉันดีใจว่าเขานี่แหละที่เป็นเฟมินิสตัตัวจริง เพราะเป็นเด็กผู้ชายที่มีต้นแบบเป็นเด็กผู้หญิง และนี่แหละโลกที่เราต้องการ”

อินเทอร์เน็ทไม่ใช่สถานที่ “มีเด็กถามฉันว่าอินเทอร์เน็ทใช่สถานที่หรือเปล่า ฉันรีบอธิบายว่า ไม่ใช่จ้ะ อินเทอร์เน็ทไม่ใช่สถานที่ แต่เป็นซูเปอร์ไฮเวย์ของข้อมูลที่เชื่อมต่อคอมพิวเตอร์แต่ละเครื่องในเครือข่าย เหมือนกับหมู่บ้านไซเบอร์ และหนูสามารถท่องไปในซูเปอร์ไฮเวย์ที่มองไม่เห็นนี้ได้ และนี่เป็นความท้าทายของครูที่สอนวิชาคอมพิวเตอร์ ที่ไม่ใด้สอนแค่เรื่องฮาร์ดแวร์ หรือซอฟท์แวร์ หรือผลกระทบทางสังคมจากคอมพิวเตอร์”

ด้านลบของเทคโนโลยี “ในเล่มที่ 3  ฉันเขียนถึงด้านลบของเทคโนโลยี เพราะฉันอยากให้เด็กรู้จักโลกแห่งความเป็นจริง มีคนถามฉันตลอดว่าควรให้ลูกเล่นคอมพิวเตอร์นานแค่ไหน วัยไหนที่ควรเล่น ฉันบอกตามตรงว่าตอนนี้ยังไม่รู้ และคอมพิวเตอร์มีทั้งผลดีและผลเสีย ข้อดีคือฉันอยากให้มองว่าคอมพิวเตอร์เป็นไม้กายสิทธิ์ เป็นจักรยานทางสมองของเด็ก ขึ้นอยู่กับเราว่าจะใข้คอมพิวเตอร์ในทางไหน แต่ฉันแนะนำผู้ปกครองเสมอว่าคอมพิวเตอร์เป็นทักษะสำหรับศควรรษที่ 21 อย่าปฏิเสธคอมพิวเตอร์ อย่าปฏิเสธเทคโนโลยี”